Hz. Peygamberi Nasıl Öğretelim?


ÇALIŞMANIN AMACI VE YÖNTEMİ

İslâm’ın temel bilgi kaynağı Kur’an’dır. Kur’an’ı açıklayan ve onun nasıl yaşanacağını örnekleyen de Hz. Muhammed’dir. İslâm tarihinde Tefsir, Hadis, Fıkıh, Kelâm gibi dini ilimleriyle birlikte eğitim kurumlarında okutulan derslerin başında Siyer gelir. Siyer doğumundan vefatına kadar Hz. Muhammed’in hayatını konu edinen bir ilimdir. Siyer öğretiminin amacı, Hz. Muhammed,in hayatını bütün yönleriyle ele alarak açıklamak, onu tanıtmak ve örnek hayatı üzerinden İslâm’ın doğru anlaşılmasına ve yaşanmasına katkıda bulunmaktır.

Siyer konuları Türkiye’deki eğitim kurumlarında farklı ders isimleriyle okutulmaktadır. İlahiyat fakültelerinde “İslâm Tarihi”, İmam-Hatip Liselerinde “Siyer” dersleri vardır. İlköğretim ve Ortaöğretim kurumlarında Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi derslerinde ise Hz. Muhammed konulu bir öğrenme alanı bulunmakta, kronolojik bilgiler “Hz. Muhammed’in Örnekliği” gibi ünitelerde yer almaktadır. Kur’an Kurslarında okutulan siyer konuları Temel Dini Bilgiler ana kategorisinde “Peygamberim” başlığı altında öğretilmektedir. 2012 yılında yapılan bir kanun değişikliği ile ortaokul ve liselerde okutulmak üzere “Hz. Muhammed’in Hayatı” isimli seçmeli bir ders ihdas edilmiştir. Türkiye’de eğitim kurumlarında okutulan siyer konularında kronolojik bilgiler ağırlıdır. Ancak Ortaokul ve Liselerde ihdas edilen seçmeli Hz. Muhammed’in Hayatı ders programları altı üniteden oluşmakta olup kronolojiye bir ünite, Hz. Muhammed’in örnekliği konularına ise beş ünite ayrılmıştır.

Türkiye’de din eğitimi alanında son zamanlardaki gelişmeler, İlahiyat Fakültelerinin ve İmam-Hatip Liselerinin sayısının artması, İmam-Hatip Ortaokullarının açılması, Ortaokul ve Lisede “Din, Ahlâk ve Değerler” öğrenme alanında yeni derslerin konulması vb. diğer din bilimlerinde olduğu gibi siyer alanında da yeni çalışmaların başlamasını sağlamış ve konu ile ilgili yayınlarda bir artış meydana getirmiştir. Elimizdeki bu çalışma da bu kapsamda bir arayış ürünüdür.

Evrensel bir din olan İslâm’ın peygamberi Hz. Muhammed, yaşadığımız çağda nasıl öğretilmelidir? Bu sorunun yeniden irdelenmesi ve cevaplanması gerektiğini düşünüyoruz. Geleneğimizden tevarüs ettiklerimizi nasıl sürdürür, yeni arayışlarımıza nasıl cevap üretebiliriz? Elimizdeki bu çalışma böyle bir ihtiyaç tespitinin sonucu olarak bazı yönlerden konuya farklı bir bakış açısı ile yaklaşmak gerektiği düşüncesiyle ortaya çıkmıştır.

Bu çalışmada belirli bir öğretim kademesi ve belirli bir ders hedef alınmaksızın siyer öğretiminin geneline yönelik öneriler dile getirilmiştir. Çalışmanın özellikle program geliştirme süreçlerine katkı sağlaması umulmaktadır. Bunun yanı sıra, çoğunlukla örgün eğitim kurumları kapsamında siyer öğretimi gündeme geldiği için bu çalışmadan öğretmenlerin istifade etmesi mümkündür. Ders kitabı yazarları, ders aracı, materyal ve içerik üretecek eğitimciler, Hz. Peygamber’i konu edinen her tür eğitim faaliyeti ile ilgilenenler ve ebeveynler de bu çalışmadan istifade edebilirler.

Çalışmamız çocuk ve gençlere siyer öğretimi yapacak eğitimcilere bir rehber niteliğindedir ama bir siyer kitabı veya materyali değildir.

Çalışmada konuların ayrıntısına girmeden, örnekler üzerinden uzun açıklamalar yapmadan genel ifadelerle, neyin nasıl olması gerektiğine ilişkin fikrimizi ifade etmeye çalıştık.

Bu çalışmada siyerle ilgili yapılmış olan diğer çalışmaların eleştirisine, siyerle ilgili kaynak değerlendirmesine veya kaynakların açıklanmasına yer vermedik.

Çalışmamız, Hz. Peygamber’in hayatını öğretim konusu yaparken dikkat edilecek hususları 5 başlık altında incelemektedir.

  • Amaç ve kapsam bölümünde Hz. Peygamber’in hayatının öğretilmesiyle gerçekleştirilmek istenen hedefler, bu eğitimin gerekçeleri ifade edilmiştir.
  • Temel yaklaşımlar bölümünde Hz. Peygamber’i konu edinen tüm eğitim etkinlikleri için referans noktası oluşturacak temel yaklaşımlar belirlenmiştir.
  • İçerik bölümünde, Hz. Peygamber’in hayatını ele alan bir öğretim için ana temalar belirlenmiştir.
  • Üslup özellikleri ve görsellerin kullanımı bölümünde içeriğin sunumunda esas alınması gereken ilkeler ele alınmıştır.
  • Öğretim programı ve uygulama ile ilgili ilkeler bölümünde ilk dört başlıkta ele alınan ilkeler doğrultusunda geliştirilebilecek bir programın ana hatları belirlenmiştir.

Yazarlar: Yrd. Doç. Dr. Şeyma Arslan

Muhammet Yılmaz

Ali Erdoğdu


goruntule_1210371982013_       indir_1212131982013_